Skip to main content

Posts

Showing posts from March, 2015

ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದ ನಮ್ಮ ಕೃಷ್ಣ ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದನಮ್ಮ!

ಒಂದು ಪಾದವ ನೆಲದಲಿರಿಸುತ ಬಾಗಿಸುತ ಮತ್ತೊಂದನು
ನಂದ ಭವನದಿ ಮೊಸರ ಕಡೆದಿಹ ತಾಳದುಲಿತಕೆ ಕುಣಿಯುತ
ಅಂದದಲಿ ಬಳುಕಾಡಿಸುತ ತಾ ತೊಟ್ಟ ಚಂದದೊಡವೆಗಳ
ಬಂದು ನಿಲ್ಲಲಿ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಬೇಡುವ ಚೆಲುವನು


ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ  (ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕನ ಗೋಪಾಲ ವಿಂಶತಿ - ೪) :

ಅವಿರ್ಭವತ್ವನಿಭೃತಾಭರಣಮ್ ಪುರಸ್ತಾತ್
ಅಕುಂಚಿತೈಕ ಚರಣಂ ನಿಭೃತಾನ್ಯ ಪಾದಂ
ದಧ್ನಾ ನಿಮಂಥ ಮುಖರೇಣ ನಿಬದ್ಧ ತಾಳಂ
ನಾಥಸ್ಯ ನಂದ ಭವನೇ ನವನೀತ ನಾಟ್ಯಂ |

-ಹಂಸಾನಂದಿ

ಕೊ: ಮೂಲದಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಅದು ನಾಟ್ಯವಾಡುವವನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ನನ್ನ ಕೊರತೆಯಷ್ಟೇ.

ಕೊ.ಕೊ: ಅನುವಾದವು ಮಲ್ಲಿಕಾಮಾಲೆಯ ಚೌಪದಿಯಲ್ಲಿದೆ ( ಮತ್ತ ಕೋಕಿಲವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ).

ಕೊ.ಕೊ.ಕೊ: ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದ ನಮ್ಮ ಕೃಷ್ಣ ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದನಮ್ಮ ಎಂಬುದು ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿತೆ.

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಕಲಾವಿದ ಕೇಶವ್ ವೆಂಕಟರಾಘವನ್ 
|

ಸೊಬಗಿಯರ ಮೆರಗು

ಮೆರೆಯೆ ಕಿವಿಯಲಿ ಸೊಗದ ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ ಹೂವು ಕರಿಯ ಬಳುಕುವ ಕುರುಳಿನಲಿ ಮುಡಿದಶೋಕ ಬಿರಿದಿರುವ  ಬಿಳಿಮಲ್ಲೆ  ಹೂವುಗಳ ದಂಡೆಗಳು ತರುತಿಹವು ಬೆಡಗಿಯರ ಚಂದಕ್ಕೆ ಮೆರುಗು
 ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ: (ಕಾಳಿದಾಸನ ಋತುಸಂಹಾರ  ೬:೪)
ಕರ್ಣೇಷು ಯೋಗ್ಯಂ ನವಕರ್ಣಿಕಾರಂ
ಚಲೇಷು ನೀಲೇಷ್ವಲಕೇಷ್ವಶೋಕಮ್
ಪುಷ್ಪಂಚ ಫುಲ್ಲಂ ನವಮಲ್ಲಿಕಾಯಾಃ
ಪ್ರಯಾತಿ ಕಾಂತಿಂ ಪ್ರಮದಾಜನಾನಾಮ್ ||


-ಹಂಸಾನಂದಿ

ಕೊ: ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ ಹೂವು, ನಾವೀಗ ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವ Dahlia  ಜಾತಿಯ ಹೂವಲ್ಲ. "ಕರ್ಣಿಕಾರ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಮೊದಲನೆಯದು Pterospermun Aceifolium.  ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಮರಕ್ಕೆ ಕನಕಚಂಪಾ, ದ್ರುಮೋತ್ಪಲ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇದ್ದುವಂತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆ ಹೂವನ್ನು ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ ಎಂದೂ ಕರೆದುದ್ದಿದೆ. ಅದನ್ನೇ ನಾನೂ ಬಳಸಿದ್ದೇನೆ.  ಕರ್ಣಿಕಾರವೆಂದೇ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ  ಎರಡನೆ ಯ ಮರ  Cassia Fistula.   ಮಲೆಯಾಳಂ ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕರ್ಣಿಕಾರ, ವಿಷು ಕಣಿ ಹೂವು ಎಂದು ಹೆಸರಿದ್ದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.

ಕೊ.ಕೊ: ಕರ್ಣಿಕಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಈ ಹೂವು ಕಿವಿಗೆ ತೊಡುವ ಆಭರಣದಂತೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ಬಂದಿರಬಹುದೇನೋ! ಸಂಸ್ಕುತ ನಿಘಂಟುವಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಎಂದರೆ ಕಿವಿಯ ಒಡವೆ ಎಂದೂ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಕೊ.ಕೊ: ಇದು ಕಾಳಿದಾಸನ ಋತುಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ವಸಂತದ ವರ…

ಗಾಜಿನ ಮನೆ

ಈ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬರಲಿದೆ ....