Posts

Showing posts from September, 2015

ಪಯಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು

Image
ಗಂಟೆಹೊಡೆಯುವ ಮುನ್ನವೋ ನಡುಹಗಲಲೋ ತುಸುಬಳಿಕವೋ
ಅಲ್ಲದಿರಲಿಳಿಹೊತ್ತಿಗಲ್ಲವೆ ಇನಿಯ ನೀ ಬರುವುದೆನುತ
ನೂರು ದಿನಗಳ ದೂರ ಪಯಣಕೆ ಹೊರಟುನಿಂತಿಹ ನಲ್ಲನ
ಗಮನ ತಪ್ಪಿಸುತಿಹಳು ಹುಡುಗಿಯು ಬಿಕ್ಕುತಲಿ ಕಂಬನಿಯಲಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ ( ಅಮರುಕ ಶತಕ, ೯/೧೨):

प्रहरविरतौ मध्ये वाह्नस्ततोऽपि परेऽथवा
किमुत सकले जाते वाह्निप्रिय त्वमिहैष्यसि ।
इति दिनशतप्राप्यं देशं प्रियस्य यियासतो
हरति गमनं बालालापैः सबाष्पगलज्जलैः ॥९॥(१२)

ಪ್ರಹರವಿರತೌ ಮಧ್ಯೇ ವಾಹನಸ್ತತೋsಪಿ ಪರೇsತಥಾ
ಕಿಮುತ ಸಕಲೇ ಜಾತೇ ವಾಹಿನಪ್ರಿಯ ತ್ವಮಿಷೈಹ್ಯಸಿ
ಇತಿ ದಿನಶತಪ್ರಾಪ್ಯಂ ದೇಶಂ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಯಿಯಾಸತೋ
ಹರತಿ ಗಮನಂ ಬಾಲಾಲಾಪೈಃ ಸಬಾಷ್ಪಗಲಜ್ಜಲೈಃ

-ಹಂಸಾನಂದಿ

ಕೊ: ಮೂಲವು ಹರಿಣೀ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ, ಅನುವಾದವು ಮಾತ್ರಾ ಮಲ್ಲಿಕಾಮಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಪ್ರಾಸವನ್ನಿಟ್ಟಿಲ್ಲ

ಕೊ.ಕೊ: ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಗಂಡಸರು, ಮತ್ತೆ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಯಸಿಯರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಅಮರುಕ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ, ಏಳೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೊಡನೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಕೊ.ಕೊ.ಕೊ: ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳ ತಲುಪಲು ನೂರು ದಿನವಾಗುವಷ್ಟು ದೂರ. ಅಂತಹದರಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರೇಯಸಿ, ಅವನು ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದಿನ ಕಳೆದಿರುವುದೋ, …

ನಿರ್ಧಾರ

Image
ಕಣ್ಣದುರುತಲಿ ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಲಿ ಗೆಳತಿ ಇನಿಯನು ಕಾಣಲು ಜಾರಿ ಹೋದರು ಸೊಂಟದೊಡವೆಯು ಎದೆಯ ನಡುಕಕೆ ಕುಬುಸವು ಸೀಳಿ ಹೋದರು ಮಾತನಾಡೆನು ಮೋಸಗಾರನ ಜೊತೆಯಲಿ ಮೌನ ತಾಳದೆ ಎನ್ನ ಹೃದಯವೆ ಒಡನೆ ಒಡೆಯದೆ ಹೋದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ (ವಿದ್ಯಾಕರನ ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಕೋಶ 636; ಇದು ಅಮರುಕನದ್ದೆಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ): ವಲತು ತರಲಾ ದೃಷ್ಟಾ ದೃಷ್ಟಿಃ ಖಲಾ ಸಖಿ ಮೇಖಲಾ ಸ್ಖಲತು ಕುಚಯೋರುತ್ಕಂಪಾನ್ಮೇ ವಿದೀರ್ಯತು ಕಂಚುಕಮ್ ತದಪಿ ನ ಮಯಾ ಸಂಭಾಷ್ಯೋಸೌ ಪುನರ್ದಯಿತಃ ಶಠಃ ಸ್ಫುರತಿ ಹೃದಯಂ ಮೌನೇನಾಂರರ್ನ ಮೇ ಯದಿ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ वलतु तरला दृष्टा दृष्टिः खला सखि मेखला स्खलतु कुचयोः उत्कम्पान्मे विदीर्यतु कञ्चुकम् तदपि न मया सम्भाष्योऽसौ पुनर्दयितः शठः स्फुरति हृदयं मौनेनान्तर्न मे यदि तत्क्षणात् -ಹಂಸಾನಂದಿ ಕೊ:ಚಲತು ತರಲಾ ಧೃಷ್ಟಾ ... ತದಪಿ ನ ಮಯಾ ಸಂಭಾವ್ಯೋಸೌ ಸ್ಫುಟತಿ ಹೃದಯಂ ಮಾನಾನಾಂತ ಎಂಬ ಪಾಠಾಂತರವೂ ಇದೆ , ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗದು. ಕೊ.ಕೊ. ಮೂಲವು ಹರಿಣೀ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅನುವಾದವು ಮಾತ್ರಾ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಸವನ್ನಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಕೊ.ಕೊ.ಕೊ: ಕಾಫಿ ರಾಗವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ರಾಗಮಾಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರ http://ids.lib.harvard.edu/ids/view/43534021 ಇಲ್ಲಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು

ಹತ್ತು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು!

Image
ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಸಣ್ಣದೊಂದು ಚಿಕ್ಕದೊಂದು ಕೋತಿಮರಿ ಕುಳ್ಳದೊಂದು ಡುಮ್ಮದೊಂದು ತೆಳ್ಳದೊಂದು ಕೋತಿಮರಿ || ಬೆಳ್ಳದೊಂದು ಕಪ್ಪಗೊಂದು ಕೆಂಚಗೊಂದು ಕೋತಿ ಮರಿ ಮಳ್ಳನಂತೆ ಸುಳ್ಳನಂತೆ ಕೊನೆಯ ಕಳ್ಳ ಕೋತಿ ಮರಿ || ಮರದ ಮೇಲೆ ಕುಣಿಯುತಿದ್ದವೊಟ್ಟು ಹತ್ತು ಕೋತಿ ಮರಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಕೋತಿ ಮರಿ! ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಕೋತಿ ಮರಿ ||
ಹತ್ತು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಲು ಒಂದಕುಸಿರು ಕಟ್ಟಿ ಉಳಿದ ವೊಂಬತ್ತು ಕೋತಿ ಮರಿ!  || ೧||
ಒಂಬತ್ತು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡವು ಒಂದು ಮತ್ತೆ ಏಳದೇನೆ ಉಳಿದುವೆಂಟು ಕೋತಿ ಮರಿ! ||೨||
ಎಂಟು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ಆಟವಾಡುತಿದ್ದವು ಒಂದು ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಒಳಗೆ ಏಳೆ ಕೋತಿ ಮರಿ! ||೩||
ಏಳು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ಬತ್ತ ಕುಟ್ಟ ಹೊರಟವು ಒನಕೆ ಏಟಿಗೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿ ಈಗ ಆರು ಕೋತಿ ಮರಿ! ||೪||
ಆರು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲೆಯುತಿದ್ದವು ಒಂದಕ್ಕೆ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿ ಉಳಿದವೈದು ಕೋತಿ ಮರಿ ||೫||
ಐದು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ಪಟಾಕಿ ಹಚ್ಚುತಿದ್ದವು ಕೈಯೊಳಗೇ ಸಿಡಿದುಬಿಡಲು ಇನ್ನು ನಾಲ್ಕೆ ಕೋತಿ ಮರಿ ||೬|||
ನಾಲ್ಕು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ಪಗಡೆ ಕಾಯಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಕೋಡಗನ್ನ ಕೋಳಿ ನುಂಗಿ ಈಗ ಮೂರೆ ಕೋತಿ ಮರಿ ||೭||
ಮೂರು ಕೋತಿ ಮರಿಗಳು ಜೂಟಾಟವನಾಡಲು ಒಂದು ಎಡವಿ ತಲೆಯು ಒಡೆದು ಉಳಿಯಿತೆರಡು ಕೋತಿ ಮರಿ ||೮||
ಎರಡು ಕೋತಿಮರಿಗಳು ಜಗಳವಾಡುತಿದ್ದವು ಒಂದನೊಂದು ಸುಟ್ಟುಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನು ಒಂದೆ ಕೋತಿ ಮರಿ ||೯||
ಉಳಿದ ಕೊನೆಯ ಕೋತಿ ಮರಿ ಒಂಟಿ ತನವ ತಾಳದೇ ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಸತ್ರೆ ಒಂದೂ ಇಲ್ಲ …